Fahanka Fiicani Waa Badbaado! Ka Digtoonow Oo Badbaadi Somaalida Baadiyowday Ee Ku Dhacday Shebekadihii Baadilka iyo Gaalnimada,Caruurtaada Bar Oo Ku Bar-baari Dariiqa Toosan

Waxaa muddoyinka dambe isa soo taraya fikrado lid ku ah islaamka, kuwo cusub iyo kuwo hore u jiray oo soo laba kacleeyey,duulaankii maskaxduna weli waa socdaa iyadoo loo helay isgaadhsiin gurigaaga laguugu keenayo shar iyo khayrba.

Marka la eego soomaalida waxaa laga helay ugbaad iyo u nuglaan maadaama bur-bur ku dhacay,meelo cidlo ahna laga helay iyadoo ay u dheer tahay aqoonyari diimeed intooda badan,way jiraan soomaali door fiican ka qaatay dacwadda iyo diinta meelo badan oo dunida ka midana  saamayn weyna ku yeeshay laakin muddooyinkii dambe gaabis ku yimi caruurtoodiina ay halis ku jiraan

Fikradaha baadilka ah ee la rabo in laga digtoonaado waxaa ugu sahlan tan kooxda TAKFIIRKA ee maalmahan dhawaaqayey,haddee culimada ayaa wax badan ka tidhi intasaana ku filan mana sii shaqayn doonto insha Allaah,waana khalad in la xidho ama cunfi lagu sameeyo taasi waa siday ku dhasheenba.

Fikradaha kale ee soomalida debeda qaar ka mida la gelyey waxaa ka mida AXMADIYA ama QAADIYAANI kuwani waxay ku xidhan yihiin nin dawladda ingiriisku ka dhigtay nebi  xiligii kacdoonku kaga socday koonfurta asia(1900) xilligaas oo dadka ugu badan ee kaso horjeeday ay ahaayen muslimiin waxaa loo sameeyey doonayey in lagu khal-khaliyo diinta ,sheekadiina weli waa socotaa.

fikradda SHIICADA oo iyadu soo bilaabantay xiligii khaliifkii ugu dambeeyey ee cali binu-abii Daalib (R.C.H)la dilay,waxay ahayd fikrad dhagaraysan,oo muslimka loo samayeey,waxay aaminsan yihiin in cali mooyee saddexda khulafo ee kale gaalo yihiin,saxaabadu gaalo tahay dhawr qof ayey kasoo reebaan.

waxaa iyaguna muddooyinkii dambe soo baxay kuwo la dhaho QUR’AANINYIIN oo ku doodaya in aan xadiith la isticmaalin,kuwaana jawaab kooban ayaa culimadu siisaay oo ah salaadahu inta rakcadood ee ay yihiin xagaad ka keenteen haddii qur’aan keliya aad lasoo hadhaan yaa idiinku mucalim ah oo idiin fasiraya diinta haddii aad rasuulka raaciweydaan.

 

intaas oo qudha kuma koobna duufaanada iyo fikradaha lidka ku ah islaamka ee lagula dagaalamayo,waxaana inala gudboon in aan fahan fiican u yeelano diinkeena,caruurteena intay yar-yaryihiin ku ababino diin toosan,waan in aan is weydiino maxaa diin ah maxaanse ahayn? Diin waxaa ah wixii ah Qu’aanka iyo sunaha saxiixa ah (axaadiith la hubo inay ka sugnaadeen Rasuulka oo ay so weriyeenn dad thiqo ahn lagu kasoon yahay) kitaabka qur’aanka ah Allaah ayaa ilaliya waxba lagama bedeli karo,axaadiithta iyagana waxa lagu qoray kutub(Bukhaari,muslim,sunanka afarta ah iyo kuwo kale)  ayaa lagu habeeyey kuwa saxiixa ah iyo daciifka ah waa la cadeeyey meelna lagama soo geli karo,waxa la isku dayaa in macnaha tafsiirka la leexiyo taana waxaa horyaala sidii salafkii iyo quruuntii hore u fasireen una fahmeen ayaa loo raacayaa iyaga cid uga ogaal badnayd ma jirto.

waxaynu maqalnaa madaahibta (afarta ah xanafi,maaliki,shaafici iyo xanbali) maxay yihiin?  waa su’aal loo baahan yahay in jawaabteeda qof waliba haysto caruurtiisa uga jawaabi karo,waa culimadii qarnigii labaad ee islaamku aad u fiday wadamo badan oo cajabi ah  gaadhay,dad badani u baahdeen in diinta la fahamsiiyo.

xiligaas ayey Axkaamu shariica(waajib/nadbi,mubaax,makruuh/maxdthuur)  si fiican ugu bayaamiyeen dadka,kutubna ka qoreen,keligoodna maa hayn laakin afartan ayaa kutubtoodii lasii isticmaalay wadamadana way ku kalam badan yihiin.

Miyey kala duwan yihiin madaahibtu? maya,waxa jira masaa’il yar yar oo aan la ictibaarin taasoo ay keentay sida naska(aayadda ama xadiith-ka) loo fahmay ama xadiith mid kamid ahi saxiix u haystay ayaa daciif ahaa ama kaba maqnaa isaga( xiligaa kutubta xadiith-ka lama ururin).

waxaa iyana xusid mudan mad-habta aan raaco miyaan ku qasban ahay?maya,waayo afarta imaam waxay ku dar-daarmeen in aan la raacin ee meeshii raajax(xoog-badan) ah la raaco,adigana waxaa lagu faray in aad Rasuulka(SCW) raacdid hadaad meel iskaga dhegtid qiyaamaha xujo heli maysid,culimadana lagama horimanayo waa mucalimiintii ummadda ee waxaa la diidayaa in aad gar iyo gardarroba raacdid way qaldami karaan.

waxaynu iyadana maqalnaa WAHAABIYA maxay tahay? mad-hab miyaa?maya,mad-hab maaha,sh.maxamed C/wahaab wuxuu ka mid ahaaba xanbaliyada,kutub badana ma qorin waxaa lagu haystaa Tawxiid-ka ayuu ka hadlay dabadeed qolyihii khuraafadka iyo baadilka ku jiray ayaa ka qayliyey

waxaa iyana xusid mudan,qolyaha gaalada ee dagaalka kula jira islaamka waxay soo ciyaarsiiyaan shiicada iyo wax la mida oo dhahaan waa mad-hab,waxaa ka horraysa horta muslim ma yihiin?

ADAM NOKIA

You must be logged in to post a comment Login

Recent Comments